|

GJYSHI KETËR NË KANADA

Nga: Janaq Pani

Janaq Pani

 

 

 

 

GJYSHI KETËR NË KANADA

Një përrallë e fundshekullit të XX-të

 

NË VEND TË HYRJES

 

Çdo përrallë është rrëfyer

Në çdo kohë e në çdo vend,

Penën populli e ka ngjyer

E ka thënë gjëra me mend.

 

Të rrëfej do nis, pa bujë

Një përrallë si të vërtetë.

Do qëmtoj nga një rrëmujë

E fundshekullit të XX-të.

 

Pse jam gjysh e marr me nge

Ta rrëfej e ndjej trishtim,

Dua dhuratë t’u a le

Vogëlushëve të vendit tim.

 

   NDJEHET MIRË TE DORË

                 E SAJ

 

Më kërkoni e më gjeni

Anës – anës një liqeni.

Ky liqen i madh si det

Natë e ditë dallgët nget

Shpresën time përshëndet.

 

Te kjo hapësirë e gjerë

Gjyshi s’ka qënë asnjëherë,

Por në video paska parë

 

 

 

 

Të tij mbesën duke u larë.

 

Si na ndodh në çdo përrallë

Gjyshi, çfarë bëri vallë?

 

Pak e pak u zvogëlua

Në një ketër u shndërrua,

Pastaj ketri, si atlet

Te dikush u fsheh në xhep,

Mbi krahë aeroplani rend

Në Toronto larg u gjend.

 

Te liqeni kur mbërriti

Çastin e lumnueshëm priti

Kur Pamela do të vijë

Me gëzim pranë t’i rrijë.

 

Dhe kjo mbesa s’do kuptojë

Ketrin kur ushqen në gojë,

Kur te hunda i zgjat gishtin

Se në duar ajo mban gjyshin.

Pa le kur e puth në faqe

Gjyshi ketër sa kënaqet,

Ngazëllen gjyshi i tëri,

Por të flasë s’i del zëri.

 

Nga gëzimi gjyshi s’mbahet,

As i pihet e as i haet,

Vetëm mbesës nuk i ndahet.

 

Çasti kur vjen për të ikur,

Lart te pema për t’u ngjitur

 

Zemrën hapur gjyshi ketër

Pret t’i vijë një herë tjetër

Mbesa – lule që çel në maj

Ndjehet mirë te dorë e saj…

 

 

     BËN TË FLASË DHE ARINË

 

…Tej në pyll xhaxhi Ariu

Që ka sy e hundë e gojë,

Por të flasë si njeriu

Jo, nuk mundet, dhe të dojë.

 

Vetëm kush rrëfen përrallë

Me një çelës hap magjinë,

Pa e sjellë hiç vërdallë

Bën të flasë dhe arinë.

 

Meqë përralla ka filluar

Nuk e lemë pa e mbaruar.

 

…Te ky pylli, duke shëtitur

Putra e tij i hypën sipër,

E ariu na është habitur

Se paska shkelur mbi një libër.

 

Rrotullon kryet ngadalë,

Vrojton pyllin skutë më skutë,

S’i sheh syri gjë të gjallë

As një djalë apo një çupë.

 

Dhe çudi na bën ariu:

“Librin këtu kush e solli?

Vetë nga dheu, jo, nuk mbiu

As dhe pylli nuk e polli.

 

 

Nga një degë, në degën tjetër

Po shëtit për qejf të vet,

Dhe afrohet gjyshi ketër

“Hello!” – ariun e përshëndet.

 

“Buçko,  tij t’u zgjatë jeta!

Pse qëndron ashtu hutuar,

Që nga larg të pershëndeta

E më ngjan nuk ke dëgjuar.”

 

Bën ariu se zemërohet

Në çast ketrit i drejtohet:

 

“Piciruk ketër, dëgjo!

Tjetër herë mos bëj gabim,

Mua me “xhaxhi” m’u drejto,

Ta kesh mendjen në mësim.”

 

Nën mustaqe qesh ky ketër:

“Xhaxhi ari, qejfin mos prish!

Jam dhe unë sa ti i vjetër,

Në mos më shumë, se jam… gjysh.

 

Po ti jo, nuk ma di hallin,

Mua ky fat më ra në pjesë,

Desha që të shuaj mallin,

Erdha të shoh time mbesë.

 

Vij nga larg, o ari miku

Nga një kontinent i vjetër,

Nga që malli shumë më piku

Përfundova të jem ketër.

 

Të mbërrij këtu dhe unë

Kam përshkuar oqeanin…

 

 

Tani sot, nuk them më shumë

Dhe sikur ti të bësh namin…”

 

Kaq tha ketri e pushoi,

Por ariun e rëndoi.

 

“Terc na nisi kjo bisedë,

Eja ketër e mos u mërzit,

Pa shih një libër kam gjetë

Ulu pak e na e lëçit.”

 

Gjyshi ketër u pajtua

S’ka ç’të ndajë me arinë,

Me kërcime u afrua

Për t’i shuarë kërshërinë.

 

U drodh gjyshi sa e pa

E nxjer fjalët me mundim,

Dhe ariut me dhimbje i tha:

“Këtu ka ndodhur një krim.

 

Këtë libër të harruar

Kësulkuqja e paska lënë,

Ja, me dorë të saj ka shkruar

Se një ujk e paska ngrënë…”

 

U ndje keq edhe ariu,

Për vogëlushen shumë i dhëmbi,

Buzqeshja në buzë i ngriu,

Vjen vërdallë e s’e mban vendi.

 

“Ketër, duhet të shpejtojmë,

Të mos humbim një minutë,

Atë ujkun ta kërkojmë

Në çdo vrimë e në çdo skutë.

 

 

Eh, në dorë në më rëntë

Ai ujku faqezi,

Do t’a çapëlej si qentë…

Hë, ç’na këshillon dhe ti.”

 

 

THËRRES MIKUN SUPERMEN

 

“Zgjidhjen do ta gjejmë patjetër!”

Nis të flasë gjyshi ketër.

 

“Pak më hollë ta mendojmë,

Pylli është i pa fund,

Cep më cep ne ta kërkojmë

E ndoshta s’e gjejmë kund.

 

Kam një zgjidhje, më dëgjo!

Thërres miku SUPERMEN,

Rrezet iks i nis ngado

Në çast ujkun ai e gjen…”

 

I habitur ariu ka mbetë:

“SUPERMENI? Kush të jetë,

Nuk e njoh këtë hero,

Është vallë i vërtetë?

Pa nis ketër më kallëzo.”

 

“Xhaxhi ari, s’ke si e njeh

Ai është fantastik,

Zemra e tija gjithnjë rreh

Për të mirën, more mik.”

 

“Është me vlerë kjo që the,

Ndaj nxitoju, gjyshi ketër,

Çoji lajm mikut që ke

E të vijë këtu patjetër.”

 

Gjyshi ketër nuk e zgjati,

Çoi sinjal duke ikë,

SUPERMENI  shpejt e kapi

E pranë u gjend në dekikë.

 

I rrëfeu për ndodhinë

Gjyshi ketër pa u ngutur,

S’e mban vendi dhe arinë

I drejtohet me të lutur:

 

“SUPERMEN,  ketri më bindi,

Sa iu pashë shpresa rilindi.”

 

Pa nis e flet SUPERMENI:

“Të dy mos e prishni gjakun!

Për hallin që sot ju keni

Ujkut do ia japim hakun.

 

Veshi im super i mprehtë

I nis rrezet rreth e rrotull,

Ç’ka fsheh pylli e ka gjetë

Në çdo shpellë e në çdo strofkull…”

 

Ikën rrezet morën udhë

Dhe suksesi erdh në ças,

Ujkun fshehur te një guvë

SUPERMENI e pikas.

 

Të tre nuk i lodhi udha

Ujkut i shkojnë te guva.

 

Pranë strofkës kur i vjen

SUPERMENI i çon fjalë,

Ujku rrezikun e ndjen

E na del me bisht në shalë.

 

 

Belbëzon me zë të lutur,

Kokën ul e trembur rri:

“Miq, përse më kini bujtur,

Çfarë kam bërë, a mund ta di?”

 

SUPERMENI i flet rreptë.

Struket ujku, bëhet petë.

 

“Mos u shtir, o ujk i vjetër,

Na rrëfe, o i paudhë,

Kësulkuqen ti patjetër

E mban fshehur te kjo guvë.”

 

Zemëruar dhe ariu

I gërmushet bot e bot:

“S’ke nga luan, o ujk ziu

Sot mbas gishtit nuk fshihesh dot.

 

Vogëlushen si një yll

Tek shkon në udhën e saj

E rrëmbeve sot në pyll

Po ajo nuk të ka faj.

 

Ndaj të presim mos na lerë.

Vogëlushen na e bjerë!

E mend vurë për tjetër herë.

 

Ndryshe unë të jap hakun

Si e do ujk lakmitar,

Dhe me thonjë të çaj barkun

Dhe vogëlushen do ta marr.”

 

Më gjatë ujku nuk e tori

E nga frika u mblodh galuç,

Dhe nga strofka shpejt e nxori

Kësulkuqen me kapuç.

 

Vogëlushja u ndje e qetë

Një gëzim i ndrit fytyrën,

Si një diell që çan retë

E sjell pranë ngrohtësirën.

 

SUPERMENIN kur pa pranë

Dhe ariun e gjyshin ketër,

Tha:”Sa mirë që nuk ngjan

Kjo me përrallën e vjetër.

 

S’di sa shumë paskam fjetur,

Si në ëndërr sot kam qënë,

Dhe sa mirë që më kini gjetur

Mbasi ujku do më kish ngrënë.,

Asnjë gjurmë nuk do kish lënë…”

 

  ZEMRA FORT PËR JU DO RRAHË

 

“O gjysh ketër, më rrëfeni

Edhe ju xhaxhi ari,

A mos vallë SUPERMENI

Vuri vetë drejtësi?

 

Sot e lumtur ndjehem unë

Sikur linda dhe një herë,

E të treve iu dua shumë

E do iu dua përherë.

 

Më lejoni t’iu përqafoj

E t’iu ulem si zog në krahë,

Sa të jem e sa të rroj

Për ju zemra fort do rrahë.

 

Ndihem si një zog në erë

Ju të shtrenjtë sot, më ndjeni,

Pa drejtësi bota s’ka vlerë

Falë dhuratë nga SUPERMENI.”

E dëgjojnë që të tre

E na mbushen me hare.

 

Gjyshit ketër s’i del zëri

Ngashëryer nga mallëngjimi,

“Xhaxhi” ariu i tëri

Ndjehet pupël nga gëzimi.

 

SUPERMENI buzagaz

E merr vajzën e hedh hopa,

Ajo gjithë shend e gaz

Është e saja gjithë bota.

 

Kurse ujku faqezi

Tinëz – tinëz u largua,

Edhe sot unë nuk e di

U pendua a s’u pendua.

 

 

SUPERMENI kërkoi lejë,

Bëri sot një punë me vlerë,

Gati është që të vejë

Të ndihmojë dhe të tjerë.

 

Gjyshi ketër Kësulkuqes

Sot vështrimin nuk ia ndan,

Është e bukur si një Hirushe

Dhe të mbesës shumë i ngjan.

 

Me xhaxhi ariun u ndanë

E nisën rrugën për qytet,

Gjyshi ketër e mban pranë

E me ëmbëlsi i flet.

 

E i thotë, kjo përrallë

Pa rrëfyer nuk do ngelë,

 

Por, a do kënaqet vallë

Ajo mbesollja Pamelë?

 

Ja, përrallës i erdh’ fundi

Mirë na iku dita sot,

Gjyshi ketër bëri ç’mundi

Dhe mundimi s’i shkoi kot.

 

Për më tej, o miqtë e mi

Kemi rradhën herën tjetër

Të rrëfejmë disa ndodhi

Që do ndodhin me gjyshin ketër…

 

 

   Fund i Poemës së parë

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

POEMA E DYTË

 

NË PARAJSË KA MBËRRITË

 

Tani  do nis t’iu rrëfej

Çfarë i ndodhi gjyshit më tej,

E mos më lini që t’iu gënjej.

 

…Gjyshi ketër si për çdo ditë

Pranë bregut do të rrijë,

Si gjahtari pret në pritë

Kur Pamela do të vijë.

 

Shumë gjatë, jo, nuk priti,

Për së largu sheh Pamelën,

Nga një “Jeep” ajo na zbriti

Me Joanën dhe me Erlën.

 

Pëllumbeshat krahëlehta

Ecin kapur dora-dore,

E po ngjajnë si tri buqeta

Bardhë e bardhë si lulebore.

 

Shkelin me hap të nxituar

Barin e larë nga vesa,

S’ngopet gjyshi i malluar

Duke i parë të tri mbesat.

 

Që të tria yll e dritë

Sa gëzon dhe bari i gjelbër,

Sa me fat na ish kjo ditë,

E ngazëllen ky gjyshi ketër.

 

Niset turr e u shkon pranë

Me kërcime të mëdha,

 

Dhe të tria, sa e panë

U gëzuan sa më s’ka.

 

Çfarë ndodhi më pastaj

Nuk rrëfehet dot me gojë,

Njera puth e tjetra mbaj

S’do nga dora ta lëshojë.

 

E kuptuan?

E ku i dihet!

Se askush nuk u rrëfeu,

Që te ketri gjyshi fshihet,

Ndoshta zemra vetë ua ndjeu.

 

Gjyshi ketër atë çast

Në Parajsë ka mbërritë,

Unë s’isha por, ve bast

Që pa u lodhur është ngjitë…

 

SHFAQET DRERI BRIRËARTË

 

Duke ecur nëpër pyll

Shëtit dreri vetëm fill,

Pylli shtigjet hap e mbyll.

 

Paska bërë rrugë të gjatë

Sot ky dreri brirëartë.

 

Duke ecë në pyll nxituar

Një çast, hapat ka ndaluar,

Zëra veshi i ka dëgjuar.

 

Eh, sa zëra të gëzuar!

Janë zëra njerëzorë,

Zëra të ëmbël fëminorë.

 

 

Këto zëra në breg liqeni

Të kujt janë, a e gjeni?

 

Zëri i Erlës dhe Joanës,

I Pamelës zëri tjetër,

Po vrapojnë e sillen anës

Duke luajtur me një ketër.

 

Ti lexues duhet ta dish

Që ky ketër është një gjysh

E lojën mbesave nuk u a prish.

 

Ketri vrap e ato mbrapa

Deri sa u doli…llapa.

 

Se kush shumë nget me këmbë

Të del gjuha një pëllëmbë…

 

Po dhe drerit brirëartë

Nga ky pylli pemëlartë

Nuk i iket, qëndron gjatë.

 

Se si prind duhet ta dijë

Gëzim mbjellin ngado në botë,

Dhe haresë tek çdo fëmijë

T’i rrish larg e ke të kotë.

 

Po dhe ketri kërce e kërce

Hop këtu e hop atje

Paska ndalur te ky dre.

 

Vonë dreri e ve re.

 

Të tre mbesat po bëjnë zhurmë

U fsheh ketri, nuk la gjurmë.

 

 

Kurse pylli shtigjet mbyll

Vogëlushet nuk i përfill.

 

Fllad liqeni nget me vrap

Hepon degët poshtë e lart

E këtëpunë e bën me art.

 

Zellin flladi e ka shtuar

Drerin na e nxjerr zbuluar.

 

Mbas një çasti, e di ç’ka ngjarë?

Kjo vogëlushja Joanë

Drerin e bukur ka parë

E ka dashur t’i shkojë pranë.

 

Nga ky dreri nuk është trembë,

Ka dëshirë ta përqafojë,

E gëzuar ndaj ka rendë,

Por… ka mbetë me gisht në gojë.

 

Dreri jo, nuk i dha rast

Sa Joanën e pa një çast,

Shpejt nga ëndrra është zgjuar

Nëpër pyll është larguar.

 

Vogëlushja mbas kësaj

Është lodhur qaj e qaj.

 

Babi kështu e ka gjetur

Dhe u lodh me të pyetur:

“Zemra e babit, çfarë ke

Që i nis lotët rrëke?!”

 

“Këtu babi pashë një dre!

 

 

 

Po nuk munda ta arrij,

Me vrap në pyll u largua,

Ndoshta do të bindet tij

Ma sill të luajë me mua.”

 

Ra dhe babi në mendime:

“Ç’më kërkon Joana ime!

S’mundem drerin ta ze dot,

Do më shkojë mundimi kot.”

 

Po Joana duke qarë

Këmbëngul si dhe më parë:

“Babi, babi, mos gënje!

Po të duash ti e ze:”

 

 

MË LODHI RRUGA E GJATË

 

U nis babi vetëm fill

Të gjejë drerin tej në pyll,

Pylli shtigjet hap e mbyll.

 

Nëpër shtigje duke vrapuar

Babi nis për të treguar:

 

“Gjer te mali kreshtëlartë

Ndoqa drerin brirtëartë,

Sa më lodhi rruga e gjatë!

 

Renda unë dhe dreri vrap,

Jo, nuk munda që ta kap,

Ndaj iu luta: “Ndalu pak!”

 

Po ky dreri “fluturoi”,

Lutjen, ndoshta nuk e dëgjoi,

A nga frika nuk denjoi.

 

Një pushverdhë – cinxami

Fluturim shkoi te ai

E i qëndroi lart në bri.

 

Brirët dreri fort na i tundi

Si një erë që drurët shkundi

Zogun, ta rrëzojë nuk mundi.

 

Cicërin zogu qetë e qetë:

“Pse nxiton, o këmbëshpejtë

Si furtuna kur shtyn retë”

 

Ai prindi do të dojë

Veç një nder do të kërkojë

Te e bija të të çojë.”

 

Lutet zogu:”Këmbët mbaj!

Nuk e di a do të bind,

Por ai babi nuk ka faj

Veç një nder kërkon si prind.

 

Veç ca çaste i shko pranë,

Kënaq vogëlushen Joanë…”

 

Mbajti këmbët një çast drëri,

Si gjeth fërgëllon i tëri,

Mallëngjyeshëm i del dhe zëri:

 

“O pushverdhë – cinxami!

Ai prind, a nuk e di,

Kam dhe unë një shtëpi?

 

Te shtëpia ime në pyll,

Kam drenushen bijë yll,

Po mungova sy nuk mbyll.

 

 

Të më ndjejë ai prindi

Dhe vogëlushja po njëlloj,

Kjo dëshirë që i lindi

Unë sot s’i a plotësoj.”

 

Kaq tha dreri brirëartë,

Pastaj nisi rrugë të gjatë.

 

 

HYN NË LOJË GJYSHI KETËR

 

Për sa ndodhi në atë pyll

Historia nuk u mbyll.

 

Dhe tani, si herën tjetër

Hyn në lojë gjyshi ketër,

Zgjidhjen do ta gjejë patjetër.

 

S’është vështirë që ta gjeni,

Po pak mendja duhet vrarë,

Sinjal çoi te SUPERMENI

Që me FLASHIN janë në garë.

 

Të dy miqtë ca u vonuan

Gjersa krejt mbaroi gara,

Pastaj fill te pylli shkuan

Gjyshit i qëndruan para.

 

U rrëfeu ketri gjysh

Krejt ndodhinë si ka ngjarë,

Për dëshirën që Joana kish

Dhe sa shumë pati qarë.

 

Më pas zogu cinxami

U kallëzoi mirë e mirë,

Dot s’e bindi as ai

T’i plotësonte një dëshirë.

SUPERMENI e miku FLASH

Buzën vunë të dy në gaz:

 

“Rri i qetë gjyshi ketër!

Do t’i shkojmë të dy nga pas

Për ta sjellë te ju patjetër.”

 

“Do ta bindim me të urtë

Brirëartin, – foli FLASHI,

Për të ardhur urtë e butë

Si ogiçi mbas një dashi.”

 

Pastaj të dy menjëherë

Nëpër pyll u bënë erë.

 

Supermeni në minutë

I tregoi koordinatat,

Ku briarti na është futë

Larg në malet kreshtëlarta.

 

Mandej FLASHI u bë erë,

SUPERMENI në anën tjetër,

Që Joanës të ia shterrë

Lotin e saj gjyshi ketër.

 

Pa kaluar një dekikë

Te briarti kanë mbërritë.

 

FLASHIN që larg kur e pa

Pranë briartit t’i vejë,

Dreri vetmevete tha:

“Sot e humba këtë betejë.”

 

Pastaj i flet ndënë zë

Sikur s’ka kuptuar gjë:

 

 

“FLASH, pse erdhe gjer këtu?

Ndoshta ndonjë hall të pru.”

 

“Bashkë do mbarojmë një punë!

Drerit FLASHI po i thotë,-

Si krijesë kam lindur unë

T’i shkoj ndihmë kujtdo në botë.

 

Gjer tani s’e kam vështirë

Të përmbush, mik, çdo detyrë.

 

Dre, o mik, e merr me mend,

Ajo vogëlushja ka dëshirë,

Që të mbushet gaz e shend

Kapur fort te këta brirë.

 

Pikë e pikë i ikën loti

Porsi strehët e çatisë,

Që t’ia terrësh je ti i zoti

Sot për hir të miqësisë.

 

Ndaj një nder ma bëj, o mik,

Bashkë me mua tani të vish,

Te Joana të shkojmë vrik,

Besim kam se nuk ma prish…”

 

Dreri rri krenar në këmbë:

“Mik FLASH,

Ma fitove zemrën!

 

Joana nuk do presë shumë,

Pranë do t’i gjendem unë.

Sot mesazhin do ta shpie

T’i thaj lotin asaj fëmije…”

 

 

 

Për më tej, këtë rrëfenjë

Veshur mall e mbushur ndjenjë

Dashurie të pa skaj,

Jo, për vete nuk do ta mbaj.

 

Do të presim një çast tjetër

Të tregojmë për gjyshin ketër.

 

Mes jush gjyshi do të rrijë

T’iu kënaqë, o fëmijë!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

POEMA E TRETË

 

Gjyshit ketër te ky vend

Nuk po i ndahen ndodhitë,

Nëpër pyll ngado që rend,

Ka ç’të tregojë përditë.

 

Mandej rastin do të gjente

Këto ngjarje t’i rrëfente.

 

Por i dhemb që nuk ka gojë,

Te mbesat me vrap të shkojë

Sa më bukur t’u a tregojë.

 

Më ra fati, këtë punë

Do të nis e ta bëj unë.

 

Gjuhën që flet gjyshi ketër

E njoh unë e asnjë tjetër.

 

 

HALLI I ARUSHËS NËNË

 

Te një lis kurorëgjerë

E ka strehën një arushë

Dhe nga halli do t’i lerë

Vetëm të dy vogëlushët.

 

Se i duhet të endet shumë

Nëpër pyll ajo përditë

Për të bijtë që bëjnë gjumë

U sjell ushqim për t’i rritë.

 

Është e lodhëshme kjo detyrë

T’i mbash pastër e me të ngrëna,

Kështu bën çdo nënë e mirë

Ndaj dhe goja thotë: “Nëna”.

Endej arusha në pyll

Dy të vegjëlit vetëm fill.

 

Rruga i ra atypari

Pranë u kalon gjahtari.

 

Sa gëzohet kur i gjen

E në çast në mend i vjen,

 

Thotë:”Njerin do ta përlaj!

Të dy bashkë dot nuk i mbaj.”

 

Po tregohet dhe zemërgjerë

Tjetrin arushës t’ia lerë.

 

Si filxhan e shqeu syrin

Merr në krahë më të mirin.

 

Dhe nxiton, me vrap nxiton

Mos arusha tej e përgjon.

 

“Në qytet,- tha,- kur të zbres

Këtë arushin do ta shes.

Shitja po më eci mbarë

Do të marr një grusht dollarë…”

 

Kur te strofka arusha kthen

Njerin bir atje s’e gjen.

 

Thellë dhimbjen e ndjeu nëna

Gati sa s’i ndali zemra.

 

Ku ta gjejë? Nga ka ikur?

Është i vogël e i parritur.

 

Nëpër pyll, te çdo gëmushë

E kërkon nëna arushë.

Kur u lodh duke kërkuar

Te një bredh na ka ndaluar

Hungurin duke vajtuar.

 

“Ku ke ikur? Bir, o bir!

Porsi erë u bëre fir…”

Folë e folë, zëri iu ngjyr.

 

 

E QAJ HALLIN SOT ME MUA

 

Gjyshi ketër, lart në degë

Po pushon për qejf të vet.

Sa dëgjon, me ngut zbret poshtë

Dhe arushën e pyet:

 

“Ç’të ka ndodhur, moj e mirë

Që vajton e s’mbahesh dot.

Çfarë ankthi t’i ka fryrë

Sytë e mbushur plot me lot?

 

Qaje hallin sot me mua,

Mos më mbaj asnjë të fshehtë,

Halli, po u përgjysmua

E ndjen veten pak më lehtë.

 

Miku, mikun e ka mbështetur

Te ky pyll ngjeshur me pemë,

Nga të parët e kemi gjetur

Dhe ne kështu do ta lemë.”

 

“Eh, sa mirë, o miku ketër

Fjalë zemre po më thua.

Jo, mos gjetë asnjë tjetër

Ky hall që më gjeti mua.

 

 

Ditë e zezë, humba birin,

Po e kërkoj gjithandej,

Se e kisha më të mirin

Po gjëkundi nuk e gjej.

 

Në gjithë pyllin e kërkova,

E mata vendin me pëllëmbë,

Dhe aq shumë sot vrapova

Sa nuk mbahem dot në këmbë.

 

Por më shkoi mundimi kot,

Sa tani, e humba fillin.

Dhimbja ime e këta lot

Po e drithërojnë dhe pyllin.

 

Ku ta kërkoj nuk di më,

Nuk di as cilin të pyes,

Por pa e gjetur nuk do ta lë

Deri ditën që të vdes…”

 

U përlot nga çka dëgjoi,

Ketri më pranë i shkoi.

 

E kap dhe e tund nga krahu:

“Nënë arushë, të lutem mbahu!

 

Kam një mik, mik të vërtetë

Që në baltë nuk më len,

Ta kërkojë e ka të lehtë,

Birin tënd në çast e gjen.

 

E zhbiron ai çdo skutë,

Kudo që të jetë futë.

 

Veç, të lutem, bëj durim

Gjer të vijë ai miku im.”

 

GJYSHI KETËR ÇOI SINJAL

 

Gjyshi ketër sinjal çoi

Në efir në katër anë,

SUPERMENI sa e dëgjoi

Në çast i ka ardhur pranë.

 

U habit sot kjo arushë,

Nuk kish hasur tjetër herë

SUPERMENIN lart në erë

Të kaptonte male e fusha.

 

Gjyshi, doemos nis fjalën,

E flet qartë e pa u ngutur:

“Sot arusha ka humbë djalin

E nuk e gjen ku është futur.”

 

SUPERMENI buzën në gaz

Rrezet iks nis gjithandej:

“Nënë arushë, më prit një çast,

Atë trazovaçin do ta gjej.

 

Me dhuntinë që më kanë dhënë

Botën e shoh në pëllëmbë.

 

Ju lexues me mend e gjeni

Çfarë zbuloi SUPERMENI.

Nga që pa gjithçka në botë:

“Nënë arushë,- po nis t’i thotë.

Veten mbaje, mos u mërzit,

Është gjallë biri yt.

E ndjehet mirë, që ç’ke me të,

Një trupë cirku e mban atë.

 

Po trupë e cirkut me birin tënd

Ndodhet diku shumë larg,

 

Tej kufirit, në tjetër vënd,-

SUPERMENI tha mbas pak.

 

“Trupë e cirkut?!

E kur ka ikur,

E kush atje ma shpuri birin?”

Thotë arusha me zë të fikur

E loti prapë i njomi syrin.

 

“Si ka ikur?

E kur ka ikur?…”

Dot arusha lotët s’i mban.

“Biri yt paska mbërritur

Në New Jersey, me aeroplan.

 

E kanë vjedhë, a iku vetë

Nuk do lodhemi për ta gjetë.

 

Por zotohem, birin tuaj

Do të lutem, të bësh durim,

Se andej nga vendi i huaj

Ta sjell unë me çdo çmim.”

 

Fëshfëriti me gaz dhe pylli

SUPERMENI kur fjalën mbylli.

 

 

SHPEJT TË NISIM FLUTURIMIN

 

“Në New Jersey?- tha gjyshi ketër,

E veshët menjëherë i ngriti,-

Oh, atje dhe unë, patjetër

Me mikun tim do të iki.

 

Ky rast sot më erdh’ në shteg,

Atje larg, i lumi unë

 

Do takoj nipin Enerd

Që e dua shumë e shumë.

 

SUPERMEN, mik i vërtetë

Shpejt të nisim fluturimin,

Sa shpejt rrodhën pesë vjetë

Që nga gjyshi iku trimi.

 

Dhe të vogëlin, Ardianin

Qysh se lindi s’e kam parë,

Zemrën fort mezi e mbaj

Të mos çajë kraharorë.

 

Në New Jersey do vrapoj unë

Nuk më pritet sa të shkoj,

Zemra brenda ngre furtunë

Deri sa nipat t’i takoj,

Veç një çast t’i përqafoj.

 

“Gjysh, e di, me besa-besë

Bashkë u lidhëm te ky vend,

Pa ma thënë, e kam ndërmend,

Vetë do të bëja ftesë.

 

O mik, ta lëçit në sy

Padurimin për të ikur,

Ndaj do nisemi që tani

Atje shpejt për të mbërritur…”

 

 

NË NEW JERSEY SA MBËRRITËN

 

Jo, nuk rrodhi kohë shumë

Në New Jersey të mbërrijnë.

Te Çadër e Cirkut, mes zhurmash

Lehtë e patën që të hyjnë.

 

Hapur porta dy kanatë,

Njerëzia vënë në rradhë,

Si bisht zgjatet rreshti i gjatë,

Kureshtarë plot kanë ardhë.

 

Po SUPERMENI e gjyshi ketër

Sot na kanë mision tjetër.

 

Dhe sa hynë, të dy nxituar

Prapaskenës i janë drejtuar.

 

Ia dëgjuan hungurimën,

Në kafaz arushi mbyllur,

Me të qara kërkon ndihmë

Gjer sa zëri i është ngjyrur.

 

Pa u ngutur i shkojnë pranë

Ta çlirojnë pa bërë zhurmë,

Por mes tyre ata thanë:

“Le ta kthjellim këtë punë.

 

Vesh ta marrin që të tërë

Këtë akt kush e ka bërë.”

 

Një zbutës kafshësh, sakaq

Pranë tyre erdh’ u shfaq.

 

E nis fjalën SUPERMENI

Pyet zbutësin urtë e qetë:

“Ju të drejtën të rrëmbeni

E ku vallë e kini gjetë?”

 

Zbutësi ndihet i tronditur:

“Zotni, nuk vjedh asnjëherë!

Vogëlushin ma kanë shitur,

Unë me pare e kam blerë.

 

Mendjen nuk e vrava shumë

Kur ia pashë në krah gjahtarit,

Çmimin ia ofrova unë

Dhe në çast u bë pazari.

 

E ku vallë unë ta dija

Se gjahtari s’e kish të tija?…”

 

Fjalë e zbutësit disi i bindi,

Ndoshta thotë të vërtetën,

SUPERMENI, po dhe gjyshi

Në mëdyshje një çast mbetën.

 

Mandej zbutësi lypi lejë,

Se në skenë ka për të dalë,

Më pas kohën do të gjejë

Për ta zgjidhur këtë pa fjalë.

 

 

KETRI SHFAQET SI AKROBAT

 

“Gjersa këtu sot kam ardhë,-

I thotë mikut gjyshi ketër,-

Për publikun te kjo sallë

Do të bëj diçka patjetër.

 

Në arenë, si dhe në pyll

Krahëlidhur jo, nuk do rri,

Në tel do të ngjitem fill

Të rrëfej sa mirë di.

 

Ne si racë jemi me fat

Çdo ketër lind si akrobat.”

 

SUPERMENI buzagaz

Miraton heshtas me sy,

 

E brenda skenës, për një çast

Janë gjendur që të dy.

 

Spektatorë plot në sallë,

(U habitën gjithë sa qenë),

SUPERMENI si në përrallë

Me një ketër del në skenë.

 

Që nga supi i SUPERMENIT

I shëtit ky ketri sytë.

Veten ta tregojë e vlen,

Këtë çast shumë e ka pritë.

 

Akrobat mbi akrobat

Elegant po ec në tel,

Kërcen poshtë e ngjitet lart

Salla gojëhapur ngel.

 

Dhe një tjetër mrekulli

Paska ndodhur atë ditë,

Te një vogëlush ku rri

Gjyshi ketër ka mbërritë.

 

Nga të gjithë në këtë sallë

Përse zgjodhi vogëlushin vallë?

 

Përmbi sup i është ulur

Dhe te gusha i merr erë,

Salla krejt na është shkulur

Nga të qeshurat këtë herë.

 

Salla, jo, nuk mund ta dijë,

Këtij ketrit çfarë i hypi,

Që lodron me një fëmijë

E miqësia shpejt u ngjiti.

 

 

S’ngopet gjyshi duke e puthur,

Sa habitur le një sallë,

Dhe në gji i është futur

Prej vërteti, jo si përrallë.

 

Me Enerdin, ikën vitet

Që gjyshi s’është takuar,

Ai plaket e nipi rritet

Si një degë e lulëzuar.

 

Ndaj të gjitha përkëdhelitë

Do t’ia shprehë këtë ditë.

 

Adrianin, nipin tjetër

S’e takon dot gjyshi ketër,

Është bebe e në shtëpi

Do qëndrojë dhe ca ai…

 

Dihet, Enerdi na u kënaq

Për sa ndodhi te kjo sallë,

Gjyshi po dyshon sakaq

A e njohu nipi vallë?

 

Se te ketri rreh një zemër,

Është gjyshi, dora vetë,

Përjetoi sot një ëndërr

Duke puthur e duke prekë.

 

Gjyshi, mbasi shumë i çmall

Me të nipin – dritë syri,

Me kërcime nëpër sallë

Te arena vrapoi e hyri.

 

Dhe në sup të SUPERMENIT,

Mikut të tij, do ta gjeni.

 

 

Veç sa ndodhi atë ditë

Me një ketër e një djalë,

Spektatorët janë mahnitë

Sa nuk thuhet dot me fjalë.

 

 

NJË SIPAR KËTU U MBYLL

 

Shfaqja kur mbaroi krejt

SUPERMENI nuk harroi

Te arushi shkoi drejt

Dhe me zbutësin bisedoi.

 

Po dhe gjyshin s’e mban vendi

Gjersa puna u zgjidh mirë,

Zbutësi bëri punë me mend

Kur arushin e la të lirë…

 

Këtë përrallë, dhe më tej

Nuk po lodhem që të rrëfej.

 

Porsa zbardhi e u bë ditë

Në Toronto kanë mbërritë.

 

SUPERMENI e ketri gjysh

Dhe arushi me ata ish.

 

Dhe të tre u ndalën fill

Te arusha nënë në pyll.

 

A gëzim arusha ndjeu!…

Këtë gjyshi m’a rrëfeu.

 

Dhe më pëshpërit në vesh

Një dëshirë gjyshi ketër:

“Kur i qetë, o mik, të jesh

Hidhe përrallën në letër.

 

Se përrallat kanë vlerë

Kur lexohen nga shumë të tjerë…”

 

Tani e mbyllim këtu

Tjetër herë do vijë te ju,

Gjyshi ketër iu premton

E asnjëherë nuk harron..

 

 

 

POEMA E KATËRT DHE

E FUNDIT

 

 

Iku gjyshi, në atdhe

Gjysmën tjetër e ka lënë,

Rri e pret gjyshja atje

E malluar si çdo nënë.

 

Për fëmijët e malluar

Dhe për nipa e mbesa mjaltë,

Shumë vite të larguar,

Eh, ky shpirt si duron gjatë!

 

 

E KA GJYSHJA NJË MERAK

 

Iku maji, qershori hyri

Vetëm gjyshja na ka mbetur,

Një merak i rri te syri

Si një re në qiell endur.

 

Se ky gjysh nuk la adresë,

Ketrat jo, adresë s’kanë,

Nuk di cilin të pyesë

Në të gjithë Kanadanë.

I dha njëqind porosi

Gjyshja kur e la të ikë.

“Eh, ç’më bëre, o njeri!”

I del zëri i veshur frikë.

 

“Si i shkon ditët atje,

Rrugën vallë mos ke humbë?

Asnjë lajm, sido të qe

Të dërgosh ti nuk ke mundë…”

 

Rri në Durrës vetëm gjyshja

E në qiell hedh vështrimin,

E ka lodhur ca kjo pritja,

Pa zë mbjell dhe padurimin.

 

Sillet rreth e flet me muret,

Të lodh jeta vetëm fill,

Ka merak mos i sëmuret

Gjyshi ketër diku në pyll…

 

Erdh’ fundjava, breg liqeni

Vizitorë në çdo anë,

Si përherë do të gjeni

Ketrin gjysh e mbesat pranë.

 

Argëtohen si përherë

Sa dhe mbesat bëjn’ çudi,

“S’na u nda ketri një herë,

Veç me te neve vrapon e rri

Kur përreth ka plot të tjerë…”

 

Vetëm gjyshja që nga larg

E bën shpesh të cicërijë

Telefonin, se ka merak,

Për të shtrenjtët do të dijë.

 

 

Flasin mbesat e cicërijnë

Një nga një si dallandyshe,

Fjalët-mjaltë shkojnë e vijnë,

Zemra mal bëhet, o gjyshe.

 

Gëzon zemra me çdo mbesë,

Por e shtyn për herën tjetër,

Se nuk di si t’i pyesë

Nuk gjen fjalët për gjyshin ketër.

 

Një sekret gjyshja s’e di

Që gjurmuesit akustikë,

Atë hallin që ke ti

E përcjellin në Amerikë.

 

Jo, kjo gjyshja jonë e mira

Ku ta dijë, s’e ka dëgjuar,

Këtu shkenca bën çudira

“Softwarin” kanë montuar.

 

“Softwari në telefon

Përmes timbrit e zërit tënd,

Brengën që tij të mundon

E përcjellin anë e kënd.

 

Kur u foli të fundit herë

Na e pat gjyshja një brengë,

Mbesat lehtë e kanë ndjerë

Dhe te prindërit kanë rendë.

 

“Ç’do të ketë gjyshja vallë?

Kur për gjyshin e pyetëm,

Ajo bluhet në dhëmballë

Dhe s’na thotë të vërtetën…

 

 

 

A mos ndoshta i ka ngjarë

Diçka gjyshit e ne s’e dimë?

Ta mësojmë sa më parë

E t’i shkojmë pranë për ndihmë.”

 

Merret vesh, ky shqetësim

I tri mbesave gjurmë do lerë

Dhe te prindët pa dyshim

Se s’ka ndodhur tjetër herë…

 

 

GJYSHI KETËR NDJEHET

NGUSHTË

 

Gjyshi ketër nga përvoja

Gjatë dekadash fituar,

Pa e nxjerë fjalën nga goja

Për një çast të ka kuptuar.

 

Të tri mbesave gjyshi ketër

Shqetësimin ua lëçiti,

Si të shkruar në një letër

E meraku ca dallgë i ngriti.

 

Në mendime gjyshi humbi,

I hedh sytë te celulari,

Numurin ta lexojë mundi

Kush ka folur aty pari.

 

Gjyshi tha:”Doli sekreti!

E, moj gjyshe, ç’ke prrallisë!

Mos u the që gjyshi treti

Bëri krahë larg shtëpisë?

 

Mos tregove se u bë ketër

Dhe ka ikjur pa adresë?

 

Kam dyshim ti sot patjetër

E ke prerë gjyshin në besë…”

 

Po dhe gjyshi, që celulari

Softwarin e ka përgjues

S’ka arritur vesh ta marri,

S’ia ka thënë asnjë mësues.

 

U çel gjyshi pak e nga pak

Belbëzoi nëpër gojë:

“Dhe në vitet kur je plak

Ka njeriu ç’të mësojë.”

 

 

I ARGËTON TË FUNDIT

HERË

 

Të tri mbesat kokë më kokë,

Pa fjalë të tria rrinë,

Kollotumba bën në tokë

Gjyshi t’iu heqë mërzinë.

 

Çel gëzimi e iu mbush sytë,

E harruan telefonin,

Nëpër pyllin hije e dritë

Mbas një ketri po vraponin.

 

U lodh shumë gjyshi ketër,

Po dher mbesat ca më shumë,

S’kishte ndodhur një herë tjetër

Që t’u shkonin djersët lumë.

 

E kur lojës i erdh’ fundi

Edhe ndarja po ndodh sot.

Për ta ndalë, gjyshi nuk mundi

La të rrjedhin ca pika lot.

 

Ngushtë gjyshi ketër ndjehet

E mezi mbahet në këmbë,

Hidhet, lodron e dëfrehet

Që kjo ndarje më pak të dhëmbë.

 

U nis gjyshi e rrugët mori,

Kapërxeu male e dete,

Dhe të fshehtën nuk ia nxorri

Se dhe gjyshja mban sekrete.

 

Ketri gjysh në vend të huaj

Shumë pa e pak e panë,

Koha rrodhi, ikën dy muaj

Duke “bredhur” Kanadanë.

 

 

Jo, nuk brodha, më shkau goja,

Them se bëra ca më shumë,

Erdha pashë ç’ka dëshëroja,

Më të lumtur sot s’ka nga unë.

 

Thuhet shpesh:”Gjella me kripë,

Po dhe kripa me karar.”

Erdhi dita për të ikë

Një vendim duhet të marr.

 

Më prit gjyshe, po të vij

Nuk më duhen as avionë,

Gjallë a vdekur do të arrij

Atje në koliben tonë.

 

 

BËRI GJYSHI MIQ TË MIRË

 

Gjyshi ketër te ky vend

Bëri miq e miq të mirë,

 

Për çdo hall në çast iu gjendën,

Ta ndihmojnë s’e kanë vështirë.

 

Nis sinjalin dhe një herë

Erdhën FLASHI e SUPERMENI,

U thotë gjyshi:”Këtë herë

Për të ikur një mjet më gjeni.”

 

“Miku ketër, e kush ta prish,

Vetëm na trego adresën,

Do të kthejmë atje sërish

Ashtu si ke dhënë besën.

 

Gjysh, ke qënë mik me vlerë

Frymëzimin po na nxit,

FLASHI, në çast do të shpjerë

Fluturim te vendi yt.

 

Sado larg të jetë ai

Po të çojmë me dëshirë,

Ta lexojmë, o gjysh në sy

Zemrën tënde kaq të mirë.

 

Nuk ka ndodhur, te vëndi jot,]

S’kemi shkuar asnjëherë,

Por si ti do ketë plot

Kaq të mirë njerëz të tjerë.

 

Se të ikësh nga shtëpia

Hapësirash pa kufi,

Të vë krahë dashuria

Qofsh i vjetër apo i ri…”

 

Gjyshi ketër nga respekti

Mallëngjehet e s’mbahet dot

I ngre gjoksi dallgë deti

E te syri i shket një lot.

E hyp FLASHI përmbi krahë,

Fluturim u ngrit në erë

Gjyshit zemra nis t’i rrahë

Frikë ka mos do të bjerë.

 

Në çast frika i largohet

Fluturim mbi oqean,

Buzagas gjyshi kujtohet

Me Nils Holgersonin  ngjan.

 

Suedinë ai kundroi

Mbi krah’ patash rreth e rreth,

Gjyshi sot është heroi

Që mbi botë vështrimin hedh.

 

Kur në Durrës ka mbërritë

E bën gjyshi filxhan syrin,

Me mall gjyshja i ka pritë

Të dy me FLASHIN, të mirin.

 

Eh, sa mirë që është ndjerë

Te ky vend me diell shumë,

I thotë gjyshes:”Një tjetër herë

Vizitor do vij dhe unë.”

 

Ia kthen gjyshja e përdëllyer:

“Të urdhërosh, o bir, pa fjalë!

Mirësia duhet shpërblyer,

Do të pres si të të kem djalë…”

 

 

U ngrit FLASHI në ajri

Endet qiellit mbi qytet,

Një gëzim i ndrin në sy

Dhe nga lart na përshëndet.

 

 

Mandej iku, u bë erë

Fluturim prej Shqipërie,

Atje larg ai do shpjerë

Ca thërrime dashurie.

 

Mb eti gjyshja e pagojë.

Mirësia ia mbush sytë,

Gjyshi mund të fluturojë

Dhe me miqtë mund t’i përshkojë

Sot të gjitha largësitë.

 

 

Ende pa u rehatuar

E ka gjyshi një merak:

“Një sinjal, a duhet çuar

Gjyshe moj, për atje larg?

 

Mbesat lodrat do të lenë

Do të presin pa duruar

Që të ma dëgjojnë zënë

Që ca kohë u ka munguar.

 

Dhe tani e mira gjyshe

Me një endacak a s’ngjaj?

Në pranverë, çdo dallandyshe

Do ta gjejë folenë e saj…”

 

 

FUNDI I POEMËS



Related posts

NJË KUJTIM I PAHARRUAR...
FJALË ZEMRE PËR LIBRIN E BAJRAM OSMANIT
Fabula nga Vangjush Saro
Zoti e bekon Kosovën edhe në Bukuresht

Leave a Reply





Archive